فن بیان چیست؟ تکنیک های بهبود فن بیان کدامند؟
فن بیان در حقیقت همان توان سخن گفتن (در هر شرایط و زمان) است. زمانی که صحبت از فن بیان به میان میآید، جدا از این که شما چه کسی هستید؟ چه کاری دارید؟ با چه کسی صحبت میکنید، توانایی برقراری ارتباطتان اهمیت پیدا میکند.
فقط کافیست که از زبان خود استفاده کنید، شما نیاز به بهبود فن بیان خود دارید. اگر میخواهید با دوستان خود ارتباط خوبی برقرار کنید، روابط عمومی خوبی داشته باشید، منظور خود را به خوبی به مخاطبانتان منتقل کنید و همچنین کاری کنید که بقیه از همنشینی و صحبت با شما لذت ببرند باید «فن بیان» خوبی داشتهباشید.
از طرف دیگر، ما انسانها مدام با یکدیگر در ارتباطیم. ارتباطاتی که از طریق کلام و گفتوگو شکل میگیرند و ادامه پیدا میکنند. همه ارتباطات ما از قبیل کاری و شخصی مبتنی بر کلام و بیان هستند. پس به راحتی میتوان فهمید که فن بیان نقش مهمی را در زندگی ما بازی میکند، تا جایی که میتوان آن را به عنوان یک فن و یا مهارت معرفی کرد. مهارتی که همه ما به آن نیازمندیم. در این مقاله به طور مفصل درباره چیستی فن بیان و اهمیت آن به بحث میپردازیم. بهصورت خلاصه فن بیان به این معنا است که ما بدانیم چه چیزی را در چه زمانی و به چه شکلی بگوییم.
تکنیک های بهبود فن بیان
خوشبختانه فن بیان مهارتی است که میتوان آن را با تکرار و تمرین تقویت کرد. علم هم این موضوع را تایید میکند و تمرینهای متنوع بسیاری برای بهبود فن بیان وجود دارد به طور کامل آنها را به شما آموزش دادهایم، در ادامه این مقاله نیز شما را با برخی از این تکنیک های بهبود فن بیان به طور خلاصه آشنا میکنیم:
1_ تکنیک تند گویی
برای انجام دادن این تکنیک فن بیان، کافی است به یکی از اشیایی که در اطرافتان هست نگاه کنید و حداقل به مدت 3 دقیقه در ارتباط با آن حرف بزنید. لازم نیست تمام صحبتهای شما منطقی باشند، هر آنچه به ذهنتان میرسد را به زبان بیاورید.
2_ تمرین رادیویی
به مدت یک دقیقه به رادیو گوش دهید، سپس آن را خاموش کرده و سعی کنید دقیقا با همان لحن صحبتهای گوینده را ادامه دهید. تلاش کنید تا سه دقیقه این کار را ادامه دهید و دقیقا مانند گوینده حرف بزنید.
3_ تغییر آهنگ صدا
یکی دیگر از تکنیک های بهبود فن بیان، تغییر آهنگ صدا است. میتوانید صدای خود را ضبط کنید یا از کسی بخواهید تا یه صدای شما گوش دهد و به شما بگوید که بهتر است تندتر حرف بزنید یا آهستهتر؟! آهنگ صدای خود را تغییر دهید تا هم آهنگ مناسب صدای خودتان را پیدا کنید و هم برای بهبود فن بیان خود تمرین کرده باشید.
4_ شنونده خوبی باشید
برای اینکه بتوانید فن بیان خوبی داشته باشید، باید شنونده خوبی باشید. گوش سپردن به سخن گویندگان و سخنرانان برجسته به شما کمک میکند تا نحوه صحیح تلفظ کلمات و لحن درست را بهتر یاد بگیرید.
5_ حذف تکیه کلامها
برای حذف کردن تکیه کلامهای خود باید اول نسبت به آنها آگاه شوید. چند دقیقه حرف بزنید و صدای خود را ضبط کنید و ببینید که چقدر از آواهای “اااا”، “آآآم” و… استفاده میکنید. این کار را تکرار کنید و سعی کنید هر بار این آواها را کمتر به کار ببرید.
6_ صحبت در مورد یک تصویر
یکی دیگر از تکنیک های بهبود فن بیان، صحبت کردن در مورد یک تصویر است. این تصویر میتواند داخل قاپ روی دیوار باشد یا داخل تلفن همراهتان قرار داشته باشد. باید 30 ثانیه به تصویر نگاه کنید و تمام جزییات را به خاطر بسپارید و سپس حداقل 3 دقیقه در ارتباط با آن تصویر، بی وقفه صحبت کنید.
7_ تمرین بلندخوانی
از آنجایی که کمتر پیش میآید که با صدای بلند حرف بزنیم، تمرین بلندخوانی بسیار ضرورت دارد. این تمرین کمک میکند تا حجم و برد صدای شما بهتر شده و بتوانید واضحتر حرف بزنید. برای اجرا کردن این تکنیک کافی است متنی را انتخاب کنید و با بلندترین صدایی که میتوانید، آن را بخوانید.
8_ صحبت با مداد در دهان
برای اینکه فن بیان خوبی داشته باشید، باید عضلات فک و دهان قوی داشته باشید. برای تقویت این عضلات میتوانید یک مداد بین دندانهای خود قرار دهید و شروع به صحبت کردن کنید. تمام تلاشتان را بکنید تا تمام کلمات را به واضحترین شکل ممکن بیان کنید و این تمرین را چند روز ادامه دهید تا عضلاتتان به خوبی تقویت شوند.
9_ تمرین مکالمات کوتاه
سعی کنید با افراد گوناگون ارتباط بیشتری برقرار کنید و در رابطه با مسائل روزمره مکالمات کوتاهی داشته باشید. میتوانید در رابطه با آب و هوا، رشته تحصیلی، اخبار روز و… صحبت کنید و به مرور زمان مکالمات خودتان را بیشتر کنید.
ویژگیهای داشتن فن بیان مناسب
در واقع ما باید کلمات و سخنان خود را در زمان مناسب و با لحن و شیوه مناسب با دیگران به اشتراک بگذاریم. البته که این تعریفی کلی است و ما نیاز داریم که کمی دقیقتر هر یک از این ویژگیها را مورد بحث قرار دهیم. به همین خاطر به سراغ معرفی بیشتر این سه ویژگی میرویم:
1_ انتخاب کلمات، مهمترین نکته برای فن بیان قوی!
پیش از شروع هر سخن و گفتوگویی، نیازمند انتخاب کلمات هستیم. ابتدا باید نسبت به آنچه میخواهیم بگوییم یک دید کلی داشته باشیم و سپس به سراغ بیان آن برویم.
در واقع یکی از مهمترین مشکلاتی که افراد در گفتوگوهای خود تجربه میکنند این است که در انتخاب کلمات موفق نیستند و همین باعث میشوند که نتوانند بیان خوبی داشته باشند. در واقع هر کلمه بار و معنای خاص خود را دارد و بسیار پیش میآید که در موقعیتی ما انتخابهای متعددی داشته باشیم، بااینحال همیشه یکسری کلمات بهتر و دقیقتر منظور و سخن ما را منتقل میکنند.
پس اولین رکن در پرورش فن بیان داشتن دید مناسب از کلمات و انتخاب هوشمندانه آنان است.
2_ زمان و مکان گفتگو، در بد و خوب بودن فن بیان شما موثر است!
یکی دیگر از مسائلی که در رابطه با فن بیان مطرح است، زمان و مکان گفتوگو است. همه ما ضربالمثل معروف «هر سخن جای و هر نکته مکانی دارد» را شنیدهایم. در واقع با توجه هدف و موضوعی که در ذهن داریم، باید مراقب باشیم که کلمات و سخنانمان را در زمان مناسب و در مکان مناسب به زبان آوریم. برای مثال این خیلی معقول نیست که ما در یک جشن به سراغ رئیس خود برویم و از او درخواست افزایش حقوق کنیم؛ بلکه بهتر آن است که در زمان اداری و یک مکان مناسب به بیان درخواست خود بپردازیم.
3_ اهمیت لحن در فن بیان، کمتر از کلمات و زمان و مکان نیست!
سومین ویژگی فن بیان استفاده و بهکارگیری لحن و شیوه مناسب برای بیان سخنان است. در واقع ما برای حرف زدن باید تن صدا و لحن مناسب با موقعیت را اتخاذ کنیم.
برای مثال یک درخواست، زمانی میتواند محترمانه باشد که کلمات محترمانه همراه با لحنی محترمانه باشد. بسیار پیش میآید که فردی کلمات محترمانهای را برای گفتوگو انتخاب کند ولی با لحنی تهاجمی آن را بیان کند.
طبیعی است که چنین مکالمهای نمیتواند یک مکالمه ماهرانه باشد چرا که همانطور که چیزی که ما میگوییم مهم است، چگونگی گفتن هم مهم است و چه بسا اهمیت بیشتری داشته باشد. پس سومین ویژگی فن بیان لحن و تن صدا و چگونگیِ بیان است.
در اینجا به طور مفصل به فن بیان پرداختیم. فن بیان یعنی اینکه ما بدانیم چه چیزی را در چه زمانی و به چه نحوی بر زبان بیاوریم. فن بیان پرحرفی، حاضر زبانی و یا چربزبانی نیست و مهارتی فراتر از این موارد است. فن بیان در روابط شخصی و حرفهای ما بسیار اهمیت دارد و ما برای موفقیت در یک سری از شغلها نیاز داریم که صرفاً به یک استعداد ذاتی اکتفا نکرده و بر روی فن بیانمان کار کنیم.
دیدگاهتان را بنویسید